A CNMC abre a porta a unha forte revalorización dos condutos de Telefónica

A Comisión Nacional dos Mercados e da Competencia (CNMC) iniciou o procedemento para substituír a actual regulación MARCO, que fixa as condicións de acceso ás canalizacións e postes de Telefónica, por un sistema baseado en compromisos voluntarios presentados pola propia operadora. A proposta admitida a trámite permitiría un incremento acumulado das tarifas de alugueiro dos condutos de arredor do 110 % ao longo de cinco anos.
A decisión non implica a aprobación definitiva da iniciativa, pero supón o primeiro paso dun proceso regulatorio que previsiblemente se prolongará ata finais de 2026 ou mesmo durante 2027. Antes de adoptar unha resolución, a CNMC deberá abrir unha consulta pública, analizar as alegacións dos operadores afectados e solicitar informes á Comisión Europea, aos reguladores doutros estados membros, ás comunidades autónomas e ao Consello de Consumidores e Usuarios. Ademais, a composición do consello do regulador podería variar de maneira significativa antes da resolución definitiva, coa incorporación dun novo presidente e varios novos conselleiros.

Cara ao fin da última gran regulación sobre Telefónica

De prosperar a proposta, desaparecería a última gran regulación específica que aínda afecta a Telefónica no mercado español das telecomunicacións. Tras o levantamento das obrigas sobre a súa rede de fibra en 2025, as canalizacións constitúen o único activo de infraestrutura física que continúa sometido a intervención regulatoria.
Os compromisos ofrecidos por Telefónica manterían o acceso dos seus competidores aos condutos, pero establecerían un mecanismo de actualización anual de prezos durante cinco anos. As subidas serían máis intensas nos primeiros exercicios e máis moderadas nos últimos, aínda que o resultado acumulado ao remate do período roldaría o 110 %. Esta porcentaxe sitúase por riba das orientacións que manexaba previamente a CNMC, que contemplaban incrementos acumulados de entre o 60 % e o 80 %, aínda que queda moi lonxe da proposta inicial defendida por Telefónica a comezos de ano, cando chegou a expor unha subida próxima ao 300 % que foi rexeitada polo regulador.
A explotación destas infraestruturas representa unha fonte de ingresos relevante para Telefónica España. Segundo estimacións do sector, a compañía factura actualmente uns 130 millóns de euros anuais polo alugueiro dos seus condutos. Se a senda de incrementos prevista chegase a aplicarse integramente, os ingresos poderían aumentar nuns 143 millóns de euros adicionais ao ano ao remate do quinquenio, situándose preto dos 273 millóns anuais. Ao tratarse dun negocio cunha estrutura de custos moi estable, boa parte dese incremento repercutiría directamente tanto no resultado operativo como na xeración de caixa.
Telefónica defende a actualización das tarifas argumentando que os prezos dos condutos experimentaron unha tendencia claramente deflacionista durante os últimos quince anos. A pesar da actualización do 11 % autorizada pola CNMC en 2025, as tarifas actuais representan aproximadamente o 61 % das existentes en 2011, despois de sucesivas reducións reguladas. Tamén sostén que, mesmo aplicando os incrementos propostos, os prezos finais continuarían por baixo dos que actualmente se cobran en Francia, onde Orange controla boa parte das infraestruturas equivalentes.

A oposición do sector e o impacto sobre a competencia

A proposta leva meses xerando unha forte contestación entre os operadores rivais, que consideran que o mercado das canalizacións constitúe un monopolio de feito. Aínda que existen infraestruturas alternativas pertencentes a concellos ou empresas de subministración de auga, gas ou electricidade, a práctica totalidade dos despregamentos de fibra realizados polos competidores de Telefónica apoiouse historicamente nos seus condutos, favorecida por unha regulación que mantivo os prezos relativamente baixos.
Segundo os cálculos do sector, os operadores alternativos teñen despregados arredor de 50 millóns de accesos de fibra utilizando estas infraestruturas. Iso fai practicamente inviables os custos que suporía trasladar esas redes a canalizacións alternativas. Por este motivo, os competidores advirten de que un forte aumento das tarifas podería reforzar a posición de Telefónica e provocar unha progresiva reconcentración do mercado.
En abril, diversos operadores remitiron unha carta ás autoridades europeas para expresar a súa preocupación pola iniciativa. Entre os asinantes atopábanse directivos de Digi, MasOrange, Vodafone, Adamo, Avatel e Colt, así como de empresas maioristas de fibra como PremiumFiber, Onivia, Lyntia e Elanta. Estes grupos xa trasladaran á Comisión Europea en novembro de 2025 as súas críticas ao que consideran unha posición monopolística de Telefónica neste ámbito.
O impacto sería especialmente relevante para as chamadas fibercos, empresas especializadas na explotación maiorista de redes de fibra. Para estas sociedades, os custos asociados ás canalizacións representan unha proporción moito maior dos seus gastos totais que no caso das grandes operadoras integradas. Un incremento destas dimensións podería afectar as previsións de rendibilidade sobre as que se sustentaron algunhas das principais operacións de investimento realizadas nos últimos anos en España por fondos internacionais como GIC, accionista de PremiumFiber, ou AXA e BNP Paribas, presentes en Fiberpass.
Digi figura tamén entre os grupos potencialmente máis afectados. A operadora anunciou o seu obxectivo de ampliar a cobertura da súa rede propia desde os 14,2 millóns de fogares alcanzados en marzo de 2026 ata os 21 millóns a medio prazo, previsiblemente arredor de 2030. Un aumento significativo do custo de acceso ás canalizacións podería influír tanto nos seus futuros plans de despregadura como na rendibilidade do negocio e na súa capacidade para manter unha política comercial baseada en prezos especialmente agresivos.
Todo apunta a que o proceso derivará nun dos principais conflitos regulatorios das telecomunicacións españolas nos próximos meses. O sector dá por feito que os operadores afectados recorrerán tanto ás instancias españolas como ás europeas para intentar frear ou modificar unha medida que podería alterar de forma significativa o equilibrio competitivo do mercado da fibra óptica.