O Goberno impulsa unha nova lei para reforzar o control sobre a imaxe persoal na era dixital

O Consello de Ministros aprobou o proxecto de Lei Orgánica de protección civil dos dereitos á honra, á intimidade persoal e familiar e á propia imaxe, unha norma que substituirá a lexislación vixente desde 1982 co obxectivo de adaptala ao ámbito dixital e ofrecer unha maior protección fronte aos novos riscos derivados da difusión de contidos en Internet e do uso da intelixencia artificial.
O texto inicia agora a súa tramitación parlamentaria no Congreso dos Deputados tras incorporar as observacións recibidas durante o período de información pública e as achegas de organismos como o Consello Xeral do Poder Xudicial, o Consello Fiscal, o Consello de Consumidores e Usuarios e a Axencia Española de Protección de Datos.
Un dos cambios máis destacados consiste en considerar, por primeira vez, unha intromisión ilexítima o uso da voz ou da imaxe dunha persoa sen autorización con fins publicitarios ou comerciais mediante intelixencia artificial ou outras tecnoloxías semellantes, como os deepfakes. A norma tamén prevé a adopción de medidas para evitar que a difusión de contidos lesivos continúe nos servizos dixitais.
O proxecto aclara ademais que o feito de publicar fotografías ou vídeos nas redes sociais non implica que terceiros poidan reutilizalos libremente noutras plataformas ou canles de difusión. A valoración do consentimento terá en conta a finalidade para a que foi concedido, o contexto no que se produciu, o ámbito de difusión previsto e as expectativas razoables da persoa afectada.
A protección das vítimas de delitos tamén se reforza ao considerar unha intromisión ilexítima calquera utilización dos feitos delituosos por parte do autor que poida causarlles un novo prexuízo, xa sexa co propósito de danalas ou de obter un beneficio económico. Esta previsión abrangue, entre outros casos, determinadas producións do xénero coñecido como true crime.
Os menores verán ampliadas as garantías previstas na lei. A idade mínima para prestar consentimento sobre o uso da propia imaxe fíxase nos 16 anos e establécese que, mesmo existindo autorización, haberá intromisión ilexítima se se menoscaba a súa honra. Ademais, será obrigatoria a intervención do Ministerio Fiscal nos procedementos nos que a persoa prexudicada sexa menor de 18 anos.
A iniciativa amplía tamén a protección das persoas falecidas ao permitir que poidan prohibir mediante testamento, ou a través dunha persoa designada para ese fin, o uso da súa imaxe ou da súa voz con fins comerciais ou similares.
A norma mantén as excepcións xa recollidas pola lexislación de 1982 e pola xurisprudencia, como as actuacións autorizadas pola autoridade competente ou a difusión de comunicacións privadas cando o seu contido teña interese informativo pola materia tratada ou polas persoas implicadas.
Como novidade, introdúcese unha excepción específica para o uso de intelixencia artificial cando afecte a persoas con proxección pública. Nestes casos, preservarase a liberdade de expresión sempre que a tecnoloxía se empregue con fins creativos, satíricos ou de ficción e se informe de forma expresa de que se utilizou este tipo de ferramentas.
O proxecto regula ademais, por primeira vez, os criterios que deberán empregarse para determinar a gravidade do dano moral causado por unha intromisión, entre eles a reincidencia, a vulneración dun ou varios dereitos fundamentais, a gravidade das expresións utilizadas, a repercusión social e o beneficio obtido polo responsable. A indemnización resultante non poderá ter carácter simbólico.
Xunto á publicación da sentenza condenatoria, que deberá realizarse a cargo do condenado e cunha difusión equivalente á da intromisión, tamén se incorpora a posibilidade de solicitar a súa publicación no Boletín Oficial del Estado.