Rusia intensifica a presión sobre Telegram e abre unha investigación contra Pavel Durov

O Goberno ruso deu un novo paso na súa ofensiva contra Telegram ao abrir unha investigación penal contra o seu fundador, Pavel Durov, por un presunto delito de «axuda a actividades terroristas». A decisión marca un deterioro evidente na xa complexa relación entre o empresario e o Kremlin, que nos últimos meses endureceu as restricións contra a aplicación de mensaxería e promove con máis forza un competidor estatal.
Dous xornais rusos, entre eles o diario oficial Rossiiskaya Gazeta e o tabloide Komsomolskaya Pravda (afín ao Kremlin), publicaron informacións baseadas en materiais atribuídos ao Servizo Federal de Seguridade (FSB) nas que se sinala que Telegram se tería convertido nunha ferramenta das axencias de intelixencia occidentais e ucraínas. Segundo estas publicacións, as «accións» de Durov están «baixo investigación penal», aínda que as autoridades rusas non realizaron comentarios oficiais inmediatos.
As acusacións inclúen que a plataforma de mensaxería tería facilitado 13 intentos ucraínos de asasinato contra altos mandos militares rusos e máis de 33.000 «atentados con bomba, incendios provocados en centros de recrutamento e asasinatos» desde o inicio da guerra. Rossiiskaya Gazeta chegou a afirmar que «Telegram converteuse no principal instrumento dos servizos secretos dos países da OTAN e do réxime de Kyiv», asegurando tamén que a aplicación non dubidou en «interceptar datos de localización, vender información secreta e intimidar soldados e as súas familias».
No plano interno, Moscova restrinxiu recentemente funcións de Telegram, acusándoa de incumprir a lexislación rusa ao negarse a almacenar datos de usuarios no país e a censurar contidos baixo demanda. As autoridades tamén están a impulsar Max, un servizo de mensaxería de titularidade estatal, co obxectivo de desviar usuarios cara a unha alternativa baixo control público.
Telegram conta con máis de 105 millóns de usuarios mensuais en Rusia e segue sendo unha ferramenta central na vida política e social do país. Mesmo tras a prohibición da maioría das redes sociais occidentais ao comezo da guerra en Ucraína, ministerios e organismos oficiais continúan a publicar comunicados na aplicación, mentres que militares a empregan para coordinar accións na fronte e o portavoz do presidente Vladimir Putin comunica declaracións aos medios a través dela.
A presión regulatoria intensificouse este mes coa redución da velocidade do tráfico de Telegram. Ademais, as autoridades bloquearon WhatsApp e deterioraron o acceso a YouTube, mentres que xa o ano pasado limitaran as chamadas de voz e vídeo tanto en Telegram como en WhatsApp.
Durov denunciou que Rusia está a «restrinxir o acceso a Telegram para forzar os seus cidadáns a utilizar unha aplicación controlada polo Estado, construída para a vixilancia e a censura política».
O enfrontamento tamén xerou críticas entre sectores próximos ao Kremlin. Gobernadores de rexións fronteirizas con Ucraína, que empregan Telegram para advertir á poboación de ataques con drons e mísiles, cuestionaron as limitacións impostas á plataforma.
Pola súa parte, o director do FSB, Alexander Bortnikov, confirmou que Rusia mantivera negociacións previas con Durov, aínda que afirmou que foron abandonadas ao non «conducir a nada bo». Sen detallar o contido nin o momento desas conversas, acusou o fundador de Telegram de «servir aos seus propios intereses egoístas» e de permitir «un gran número de violacións da lei».