Víctor Salgado: “A protección de datos non pode negociarse nin ser un factor de axuste no regulamento da IA”

Con motivo do Día Europeo de Protección de Datos, Víctor Salgado, socio do bufete Pintos & Salgado, especializado en dereito e tecnoloxías da información, compartiu un artigo sobre o Regulamento de IA da UE (AI Act), que segundo indica, debera ser un relevante elemento extra na salvagarda da información. Engade que “datos e algoritmos son dúas caras da mesma moeda dixital. A protección de datos non pode ser unha variable de axuste no regulamento da intelixencia artificial: debe ser un piar innegociable de calquera marco que pretenda ser xusto e eficaz”.
Reproducimos o artigo a continuación:
Cita clave: 28 de xaneiro
Ao fío do Día Europeo da Protección de Datos, que se celebra o 28 de xaneiro na UE para lembrar a importancia dos dereitos sobre a privacidade e a xestión da información persoal, os principais órganos europeos de supervisión en materia de datos e dereitos fundamentais emitiron unha opinión conxunta que pon de relevo un principio clave: a implementación do novo Regulamento de Intelixencia Artificial da Unión Europea (AI Act) non debe ir en detrimento da protección dos datos persoais nin doutros dereitos fundamentais.
O Comité Europeo de Protección de Datos ou European Data Protection Board (EDPB) e o Supervisor da UE ou European Data Protection Supervisor (EDPS) publicaron unha Opinión Conxunta na que apoian as propostas de simplificación administrativa, a través do chamado Omnibus Dixital, para a aplicación práctica do AI Act (ferramenta lexislativa pioneira na regulación de sistemas de intelixencia artificial en ámbitos como os servizos públicos, a saúde, a seguridade e o mercado dixital), pero con claras advertencias: calquera intento de facilitar trámites ou reducir cargas non pode debilitar as salvagardas que protexen ás persoas fronte ao uso indiscriminado de datos persoais.
Simplificar non é rebaixar
“Simplificar non pode significar rebaixar a protección de dereitos”, indican os órganos europeos, subliñando que a cooperación entre autoridades de protección de datos, autoridades de vixilancia do mercado e a Oficina de IA debe estar orientada a garantir confianza, claridade xurídica e respecto absoluto dos dereitos das persoas. Os puntos máis relevantes desta opinión conxunta reforzan que:
-A simplificación administrativa debe coexistir cunha protección sólida dos dereitos fundamentais. Reducir cargas non pode traducirse en menor protección da privacidade ou menor transparencia. 
-As autoridades de protección de datos (como nosa AEPD) deben manter un papel central e plenamente independente na supervisión do uso de IA, mesmo en estruturas como os novos regulatory sandboxes que favorecen a innovación.
-Calquera uso de categorías especiais de datos persoais para detectar e corrixir rumbos en sistemas de IA debe manterse estritamente circunscrito e con salvagardas esixentes, para evitar riscos non xustificados para os individuos.
-Non se debe debilitar a obrigación de rexistrar sistemas de IA de alto risco nin crear incentivos para que os provedores eludan o escrutinio público.
Protección de datos e IA: un binomio que non se pode separar
A opinión conxunta do EDPB e o EDPS pon de manifesto unha idea fundamental: os dereitos de protección de datos non son accesorios na gobernanza da intelixencia artificial, senón a base sobre a que debe construírse calquera política responsable e democrática de IA. Datos e algoritmos son dúas caras da mesma moeda dixital. A protección de datos non pode ser unha variable de axuste na regulación da intelixencia artificial: debe ser un piar innegociable de calquera marco que pretenda ser xusto e eficaz. O rumbo algorítmico, a transparencia nos procesos de decisión automatizada, a rendición de contas dos provedores e a posibilidade real de que as persoas coñezan cando e como se procesan os seus datos son compoñentes esenciais da confianza dixital. O documento conxunto das autoridades europeas lembra que a innovación non se contrapón aos dereitos: refórzana cando existe claridade, responsabilidade e mecanismos de supervisión eficaces. 
Un chamamento á acción para administracións, empresas e sociedade
Con motivo do Día da Protección de Datos, dende Pintos & Salgado facemos un chamamento a administracións, empresas e sociedade civil para que vexan a protección de datos como un elemento habilitador de confianza e competitividade. Non é unha barreira burocrática, senón un factor clave de lexitimidade social no despregamento de tecnoloxías baseadas en IA. A nota de opinión do EDPB e do EDPS chega nun momento decisivo, cando a UE avanza na implantación do seu marco regulamentario de IA e moitos países fóra de Europa observan este proceso con atención. A decisión de non sacrificar dereitos en aras de simplificacións administrativas é, segundo as autoridades europeas, un sinal de que unha IA verdadeiramente humana e respectuosa cos dereitos comeza coa protección dos datos das persoas.