O servizo 017 A túa axuda en Ciberseguridade, xestionado polo Instituto Nacional de Ciberseguridade (INCIBE), atendeu 95.064 consultas entre xaneiro e xuño de 2026, case o dobre das rexistradas no mesmo período do ano pasado. A cifra achégase ademais ao total de consultas recibidas durante todo 2024, cando se alcanzaron as 98.546.
O ministro para a Transformación Dixital e da Función Pública, Óscar López, atribuíu o incremento tanto ao maior coñecemento deste servizo gratuíto como ao aumento da concienciación sobre os riscos dixitais. «Aumentan as consultas porque mellorou o coñecemento deste servizo gratuíto e a concienciación dos usuarios. Pero tamén é unha mostra de que, a medida que avanza a sociedade dixital, xorden novos delitos», sinalou.
Os calotes nos que os delincuentes suplantan a identidade de entidades lexítimas ou persoas de confianza concentran a maior parte das consultas. Entre a cidadanía representan o 40% das peticións de axuda e entre as empresas alcanzan o 30,6%. Inclúense neste grupo modalidades como o vishing, mediante chamadas telefónicas, o smishing, a través de SMS, e o phishing, por correo electrónico.
As compras fraudulentas representan o 13% das consultas realizadas pola cidadanía, mentres que a suplantación de identidade supón outro 9,5%. Tamén aumentou de maneira notable a preocupación polos delitos económicos. Durante o primeiro semestre rexistráronse preto de 3.000 consultas relacionadas con falsas investimentos e criptomoedas, sete veces máis que en todo 2022. As consultas sobre fraudes bancarios, pola súa banda, cuadruplicáronse desde ese mesmo ano.
As consultas relacionadas con fake news e falsidades tamén medraron, cun incremento do 175% respecto de 2023.
Entre as empresas, a suplantación de identidade representa o 20% das consultas. Trátase de casos nos que os delincuentes crean páxinas web ou perfís falsos nas redes sociais copiando a identidade da empresa. O fraude do CEO, no que o atacante se fai pasar por un alto cargo para conseguir información ou provocar unha operación fraudulenta, representa outro 9,8%.
Os menores presentan un patrón diferente. A privacidade e a reputación en liña son o principal motivo de consulta, cun 17,5%, pero a sextorsión xa representa o 17%, practicamente a mesma proporción. É a primeira vez desde 2022 que ambos os problemas presentan cifras tan próximas. A suplantación de identidade supón o 10,7% das consultas e o ciberacoso, o 5%, que se sitúa como o quinto motivo máis habitual.
O incremento das consultas prodúcese mentres o Goberno reforza as medidas contra as estafas telefónicas e por SMS. Segundo os datos presentados por López, os operadores de telecomunicacións xa bloquearon máis de 300 millóns de chamadas e 26,6 millóns de SMS desde a posta en marcha do plan específico contra este tipo de fraudes.
A despregadura das medidas completarase en 2026 con dous novos mecanismos. Desde o 15 de setembro, os operadores bloquearán as SMS que non estean incluídas na base de datos elaborada pola Comisión Nacional dos Mercados e da Competencia (CNMC), co obxectivo de impedir a suplantación de empresas, marcas e organismos públicos mediante mensaxes que utilizan alias non rexistrados.
A partir do 17 de outubro, todas as chamadas comerciais deberán empregar unha numeración de nove díxitos que comezará por 400. O sistema permitirá identificar de maneira inmediata este tipo de chamadas e bloqueará as que non empreguen a numeración asignada.
