Galicia compartiu coas comunidades autónomas a súa Lei de Educación Dixital, unha normativa pioneira a nivel estatal que regulará por primeira vez o uso da intelixencia artificial no ensino. Fíxoo no I Foro Europeo EducaIA, celebrado esta mañá en Santiago de Compostela coa participación de responsables educativos de dez comunidades autónomas, docentes e expertos, así como do director de Educación da OCDE, Andreas Schleicher, que interveu por videoconferencia para abordar os retos derivados da incorporación das novas tecnoloxías ao ámbito educativo.
O conselleiro de Educación, Ciencia, Universidades e FP, Román Rodríguez, participou na mesa redonda de clausura xunto cos seus homólogos de Andalucía, Baleares e Castela e León. Rodríguez salientou que o obxectivo da Xunta coa Lei de Educación Dixital, actualmente en trámite parlamentario, é «afrontar con seguridade os retos da transformación social e tecnolóxica tamén no ámbito educativo», ao tempo que se blinda «o modelo galego de ensino híbrido de calidade, equidade e igualdade de oportunidades».
Galicia converterase así na primeira comunidade autónoma en regular «algo inédito ata o de agora» como os dereitos e deberes de todos os integrantes da comunidade educativa (administracións públicas, centros educativos, docentes, alumnos e familias) ante a nova realidade derivada da transformación dixital do ensino.
O texto establece os usos permitidos e prohibidos da intelixencia artificial no ensino e aborda cuestións como o benestar dixital, a protección de datos, o dereito á identidade dixital e a accesibilidade universal. A norma pretende regular o uso das ferramentas dixitais no ámbito educativo e nos procesos de ensino e aprendizaxe, sempre «como un medio, nunca como un fin en si mesmo», segundo explicou Rodríguez.
O conselleiro defendeu aproveitar «as oportunidades de mellora» que ofrecen as novas tecnoloxías e a intelixencia artificial, sempre cunha finalidade pedagóxica.
A conselleira de Educación da Xunta de Castela e León, María Pardo, sinalou que a educación debe ser o punto de partida para incorporar a intelixencia artificial, ensinando os alumnos a utilizala de maneira crítica, responsable e eficiente. «Non se trata de prohibir nin de idealizar a IA, senón de educar para utilizala ben», afirmou. Pardo tamén destacou que a tecnoloxía debe estar ao servizo da educación e non substituír elementos fundamentais da aprendizaxe. «A IA pode axudarnos, pero non pode reemprazar o criterio do docente nin capacidades como ler, escribir, razoar ou contrastar información».
A conselleira de Educación de Andalucía, María del Carmen Castillo, afirmou que a intelixencia artificial «non é un suxeito en si mesmo» e que «o epicentro do sistema educativo debe ser o docente». Castillo defendeu a necesidade de poñer en valor o papel dos profesores para que a IA funcione como unha ferramenta capaz de potenciar o pensamento e como apoio pedagóxico e de avaliación.
O conselleiro de Educación e Universidades das Illas Baleares, Antoni Vera, destacou a aposta dos novos currículos das illas polos coñecementos, cun maior peso das Matemáticas e un reforzo das Linguas. Tamén reivindicou o papel dos docentes e dos equipos directivos, apoiados polo novo decreto destinado a reforzar a súa autoridade, así como medidas de inclusión e apoio como a redución das ratios, a extensión do comedor escolar a todos os centros públicos e o reforzo dos profesionais da orientación.
EdugalIA, unha iniciativa para aplicar a IA á mellora educativa
A ponencia inaugural do foro correu a cargo do investigador e especialista educativo chileno Cristóbal Cobo, experto en novas tecnoloxías e na aplicación da intelixencia artificial nas aulas.
A directora xeral de Ordenación e Innovación Educativa da Xunta, Judith Fernández, participou posteriormente, xunto con representantes doutras comunidades autónomas, nunha mesa redonda sobre as iniciativas autonómicas en materia de IA, a formación do profesorado, a experimentación, a transferencia de coñecemento e as prioridades actuais e futuras.
Fernández presentou EdugalIA, unha iniciativa impulsada por Galicia para aplicar a intelixencia artificial á mellora educativa, especialmente co obxectivo de favorecer o éxito escolar e combater o abandono temperán.
O secretario xeral técnico da Consellería, Manuel Vila, participou nun panel dedicado á análise da lexislación, os marcos regulatorios, a gobernanza e a supervisión, así como aos retos que formula a incorporación da intelixencia artificial ao ámbito educativo.
