O 30 de setembro de 1906 o salón da Reunión Recreativa e Instrutiva de Artesán da Coruña acollía a inauguración oficial da Real Academia Galega (RAG). Nas vésperas do seu 120 aniversario, a institución abriu hoxe unha nova sección en liña para divulgar a súa historia “de maneira sintética e visual”, segundo informou a institución nestes comezos do outono de 2026, engadindo que o acto estará guiado por máis de medio milleiro de imaxes entre fotografías, documentos, páxinas de publicacións periódicas e libros que custodia.
O percorrido ábrese esta semana coa entrega Fundación. Herdo e compromiso do Rexurdimento e avanzará cronoloxicamente, semana a semana, ata chegar a finais de ano ata os tempos actuais.
“A Real Academia Galega é a institución civil de ámbito galego máis antiga das creadas por iniciativa cidadá. Foi un froito serodio pero poderoso e perdurable do Rexurdimento, e nin nos momentos máis difíciles da súa longa historia, marcada pola marxinación e desatención do Estado, deixou de atender o seu compromiso inicial”, apuntou o seu presidente, o muradán Henrique Monteagudo.
Toda esta historia e todas estas luces e sombras do pasado e do presente serán mostradas pola Academia no novo sitio web co gallo dun aniversario que espera culminar proximamente co regreso á súa sede da rúa Tabernas da Coruña, tras se someter o histórico edificio a unha rehabilitación integral.
A RAG explicou que “a singradura que hoxe encetamos na Rede rememora así os primeiros compases da Academia, que se creara formalmente na Casa do Consulado da Coruña un ano antes da efeméride que se celebra esta semana”.
Entre os documentos que se amosan figura a acta daquela xornada de constitución do 4 de setembro de 1905. Nela pódense ler os nomes dos 40 académicos de número fundadores, entre eles o seu primeiro presidente, o historiador e xornalista Manuel Murguía, e o poeta Eduardo Pondal, autor da letra do Himno de Galicia e membro do grupo galeguista coruñés da Cova Céltica que tanto peso tivo na posta en marcha da Academia.
Tamén se reivindicarán as voces do ferrolán Xosé Fontenla Leal e o poeta celanovés Manuel Curros Enríquez, principais impulsores da Asociación Iniciadora y Protectora de la Academia Gallega, creada en Cuba. A primeira entrega do sitio web detense nesta e noutras entidades protectoras da RAG xurdidas na emigración americana e dedícalles senllos apartados a ambas as figuras. O álbum daqueles anos nútrese das icónicas fotos da última visita a Galicia (1904) do autor de Aires da miña terra e do seu multitudinario cortexo fúnebre en marzo de 1908 polas rúas da Coruña: tras a repatriación do seu corpo desde A Habana, unhas 40 000 persoas acompañaron o féretro ata o cemiterio de Santo Amaro.
