O presidente da empresa pública INECO, Sergio Vázquez Torrón, participou na quinta edición de DataFórum, celebrada na Coruña (ao longo de onte e hoxe), onde repasou a evolución da compañía como axente da transformación dixital da Xustiza e os retos que expón a incorporación da intelixencia artificial a este servizo público.
A súa intervención partiu do vínculo entre este ámbito e a orixe de INECO, unha enxeñería estatal nada hai 58 anos para modernizar o transporte. “Para nós, a Xustiza é, ante todo, un servizo público. E aí empeza a desaparecer a distancia co transporte”, afirmou. Para ilustrar esa conexión, comparou un expediente xudicial cun tren: “Se os sistemas non falan o mesmo idioma, detense. A interoperabilidade, no fondo, é ancho de vía”.
“A Xustiza foi a nosa porta de entrada á transformación dixital do Estado”, sinalou Sergio Vázquez Torrón, quen lembrou que INECO traballa en 18 dos 22 ministerios do Goberno neste ámbito, en colaboración coas principais empresas e consultoras tecnolóxicas do país.
Engadiu que a incorporación da intelixencia artificial abre unha nova etapa nesa transformación e centrou boa parte da súa intervención. “O seu impacto estenderase tanto ao funcionamento de xulgados e tribunais, que poderán utilizala para mellorar a tramitación e reducir os tempos de resposta, como á relación de cidadáns e profesionais coa Xustiza, ao facilitar novas ferramentas para demandar, recorrer e defender os seus dereitos”, sinalou, engadindo que “a IA industrializa a capacidade intelectual e de execución do individuo”.
Esta maior capacidade pode favorecer un acceso máis igualitario á Xustiza, pero tamén expón un risco novo: un lixitiosidade de máquina contra máquina, nun servizo que xa soporta unha elevada carga de traballo. Ante este escenario, o presidente situou as garantías e a confianza no centro da reflexión: “O debate non é IA si ou IA non na Xustiza”, afirmou. “O debate é como a incorporamos e que garantías necesitamos para que reforce, e non debilite, a confianza na Xustiza como servizo público”.
Para afrontar estes retos, Sergio Vázquez Torrón defendeu a necesidade de fortalecer as capacidades das institucións e o papel dos medios propios especializados: “Podemos contratar unha tecnoloxía, pero a experiencia acumulada e o coñecemento profundo das institucións constrúense co tempo”. Ao seu xuízo, o sector público necesita coñecemento propio “para decidir ben, colaborar mellor e aproveitar todas as capacidades dispoñibles”.
Ese fortalecemento institucional vertebrou tamén a súa reflexión final sobre o legado da transformación dixital: “Unha gran transformación pública non debería limitarse a deixar mellores servizos. Debería deixar tamén institucións máis capaces de afrontar as seguintes transformacións”.
Baixo o lema Transformación con propósito, INECO comparte estes días na Coruña (no marco do DataFórum) experiencias que conectan a planificación estratéxica coas necesidades cotiás deste servizo público: xestionar a información, facilitar o traballo dos seus profesionais e achegar os servizos a quen os necesita. A súa participación reúne unha reflexión sobre a dirección deste proceso e a presentación de ferramentas que contribúen a levalo á práctica.
