TSXG multa con 1.800 euros un avogado por presentar un recurso con citas inventadas xeradas por IA

O Tribunal Superior de Xustiza de Galicia (TSXG) impuxo unha multa de 1.800 euros a un avogado por presentar un recurso elaborado coa axuda de intelixencia artificial que incluía numerosas referencias xurídicas inexistentes. A Sala do Social considera acreditado que o escrito contiña reiteradas «incoherencias ou invencións» e identificou un total de 24 citas xurisprudenciais, xunto cos seus correspondentes fragmentos, que cualifica como produto dunha «libérrima creatividade xurídica». Ademais da sanción económica, o tribunal acordou remitir a resolución ao Ilustre Colexio de Avogados da Coruña para que valore a posible adopción de medidas disciplinarias.
No auto, os maxistrados sinalan que o letrado recoñeceu os feitos, pediu desculpas e comunicou o sucedido ao seu cliente. Con todo, censuran que non ofrecese unha explicación suficiente sobre como se produciu o resultado nin identificase a ferramenta de intelixencia artificial utilizada para redactar o recurso.
A resolución aclara que o uso de sistemas de intelixencia artificial xenerativa na práctica da avogacía non está prohibido. Porén, lembra que tanto o Libro Branco sobre Intelixencia Artificial e Avogacía como a Instrución 2/2026 do Pleno do Consello Xeral do Poder Xudicial esixen un «control humano consciente e efectivo» e limitan o seu emprego ás tarefas de preparación e estudo, non á elaboración do corpo dos escritos procesuais.
A Sala subliña que estas ferramentas requiren un dobre control: unha avaliación previa do sistema que se pretende utilizar e unha comprobación posterior dos resultados obtidos para verificar a súa exactitude. Segundo conclúe o TSXG, o avogado incumpriu esas obrigas ao non comprobar a autenticidade nin a literalidade das resolucións citadas, que ou ben foron directamente inventadas ou asumidas como válidas tras unha «alucinación» da intelixencia artificial empregada.
O tribunal considera que esta actuación vulnera o principio de boa fe procesual, que obriga aos profesionais a actuar con lealdade, veracidade e rigor ante os órganos xudiciais. A presentación dun recurso sustentado nunha fundamentación xurisprudencial fabricada constitúe, segundo indica, unha infracción obxectiva dese deber, independentemente de que existise ou non intención de enganar.
A resolución tamén aprecia unha vulneración dos deberes deontolóxicos propios da profesión, ao entender que a conduta do avogado traizoa a confianza depositada polo cliente e supón unha falta de respecto ao propio tribunal. O TSXG destaca que a necesidade de comprobar unha fundamentación integramente inventada incrementa a carga de traballo da Administración de Xustiza, desvirtúa a finalidade do recurso e compromete a credibilidade do proceso xudicial.
Para determinar a contía da sanción, os maxistrados lembran que a Lei reguladora da xurisdición social permite impor multas de entre 600 e 6.000 euros. A cifra de 1.800 euros fíxase tras valorar a gravidade da conduta, os prexuízos ocasionados ao procedemento, a capacidade económica do infractor e o risco de reiteración.
O auto explica que esa cantidade toma como referencia o custo anual dunha ferramenta especializada de intelixencia artificial para investigación xurídica con acceso a bases de datos verificadas, seguindo o criterio empregado previamente polo Tribunal Superior de Xustiza de Canarias nunha resolución de febreiro deste ano. Segundo indica o TSXG, as principais editoriais xurídicas ofrecen solucións deste tipo con prezos básicos situados entre 1.500 e 3.000 euros anuais, mentres que tamén lembra que a comprobación das resolucións a través do CENDOX é gratuíta e permitiría evitar situacións como a analizada.
A Sala considera que a multa cumpre unha dobre finalidade: sancionar a vulneración da boa fe procesual e disuadir de futuras actuacións similares. Como circunstancias atenuantes, ten en conta o recoñecemento dos feitos por parte do avogado, a comunicación voluntaria do ocorrido ao seu cliente e a ausencia de antecedentes disciplinarios similares.