Un investigador presenta en Vigo un aparello para captar imaxes do espazo con resolución extrema

A Universidade de Vigo segue coa ollada posta enriba das nosas cabezas. Primeiro foron os seus satélites XatCobeo e HumSat (un aparello co que controlar e avaliar o cambio climático), ao que se engadiron logo os envíos de globos de investigación, e agora deu acubillo á presentación de FastCam, unha iniciativa para a creación dun instrumento que permite meirande resolución na captación de imaxes dos telescopios profesionais. A iniciativa vén da man do investigador Roberto López, que deseñou ao abeiro da súa tese de doutoramento o sistema FastCam, un instrumento que permite obter imaxes de resolución temporal e espacial extremadamente alta no rango visible desde os telescopios terrestres. Segundo fixo saber o enxeñeiro, que presentou a súa tese na UVigo, trataríase do primeiro aparello que acada estes obxectivos a nivel profesional.
FastCam foi desenvolvido polo Instituto de Astrofísica de Canarias (onde traballa Roberto López) en colaboración coa Universidade Politécnica de Cartaxena, encargada de achegar a parte do software, en palabras do investigador un dos principais puntos fortes de todo o sistema. Este, por certo, vai inserido no propio corpo da cámara contribuíndo a capturar imaxes coma fotos a alta velocidade e logo achegándoas a un computador para avalialas e acubillalas. Segundo informa López, os froitos obtidos marcan un antes e un despois en materia de precisión dos estudos astronómicos. Así, conta, na primeira proba el e máis o seu equipo foron quen de atopar discos de difracción, algo que só existe na teoría e que se ten dito que era imposible de esculcar a través dun telescopio.
Para afondar un pouco máis no funcionamento de FastCam, o seu responsable explicou en Vigo que se basea en algo tan sinxelo como sumar imaxes para obter cada vez máis resolución. Isto, di, é o que levan facendo dende hai anos os astrónomos afeccionados, que teñen aparellos pequenos pero que, porén, son quen de obter fotografías impresionantes. O seu modus operandi pasa por suplir a falta de medios con aparellos TIC: unha webcam coa que gravan un vídeo e logo separan fotogramas, centran e acumulan. Iso é pois o que fai FastCam nos telescopios profesionais: “Obtén dun obxecto astronómico miles de imaxes empregando tempos moi curtos de exposición, de entre 10 e 50 milisegundos”, informa. A particularidade é que os afeccionados empregan 300 imaxes e os traballadores do Instituto de Astrofísica de Canarias 300.000. “Estamos a gravar preto dun terabyte por noite de observación”, engade López, que lembra que FastCam xa foi probado en catro telescopios canarios, en tres deles alcanzando o límite teórico de resolución: o Telescopio Carlos Sánchez-TCS (1.52 m) do Observatorio del Teide e o Nordic Optical Telescope-NOT (2.5 m), o William Herschel-WHT (4.2 m) e o Gran Telescopio Canarias-GTC (10.4 m) do Observatorio del Roque de los Muchachos. FastCam, de feito, é un aparello de uso común no TCS desde setembro de 2008 e foi o primeiro instrumento instalado no GTC, onde se acadaron as imaxes con mellor resolución endexamais conseguidas no arquipélago.