A Comisión Europea impulsa un paquete de soberanía tecnolóxica para reforzar a autonomía dixital da UE

A Comisión Europea presentou o novo Paquete Europeo de Soberanía Tecnolóxica, un conxunto de iniciativas destinadas a reforzar a capacidade da Unión Europea en ámbitos considerados estratéxicos, como os semicondutores, a intelixencia artificial (IA), a computación na nube e o software de código aberto. O obxectivo é reducir a dependencia de provedores externos e aumentar a resiliencia tecnolóxica europea nun escenario marcado pola crecente relevancia da IA e pola competencia global no desenvolvemento de infraestruturas dixitais.
A presidenta da Comisión Europea, Ursula von der Leyen, asegurou que «non podemos permitirnos depender doutros para as tecnoloxías que manteñen os nosos hospitais en funcionamento, as nosas redes enerxéticas estables e os nosos servizos seguros». Segundo destacou, Europa dispón do talento, a excelencia investigadora, a base industrial e o mercado único necesarios para converter esas fortalezas en soberanía tecnolóxica.
O paquete inclúe dúas propostas lexislativas, a Lei de Chips 2.0 e a Lei de Desenvolvemento da Nube e da IA, ademais dunha estratexia europea de código aberto e dunha folla de ruta para a dixitalización e a aplicación da IA no sector enerxético. O conxunto das medidas busca consolidar a aspiración comunitaria de converter Europa nun referente mundial en intelixencia artificial, ao tempo que promove unha transformación dixital máis sostible.
A iniciativa chega nun momento no que a Unión Europea continúa dependendo en gran medida de tecnoloxías desenvolvidas fóra das súas fronteiras e cando a expansión dos sistemas de IA está a disparar a demanda de capacidade de procesamento e almacenamento. Bruxelas considera que esta situación obriga a reforzar a capacidade europea para desenvolver, despregar e protexer tecnoloxías críticas.
A futura Lei de Chips 2.0 pretende ampliar os avances conseguidos coa primeira Lei de Chips, aprobada en 2023. A nova normativa centrarase no desenvolvemento de capacidades avanzadas en semicondutores orientados á intelixencia artificial, acelerará os procedementos de autorización, fomentará a cooperación con socios internacionais afíns e introducirá unha nova etiqueta de excelencia para rexións especializadas nesta industria. Tamén pretende fortalecer a conexión entre fabricantes europeos e sectores consumidores de chips, como os centros de datos, os provedores de servizos na nube e as futuras gigafactorías de IA.
A Lei de Desenvolvemento da Nube e da IA constitúe un dos piares do Plan de Acción para o Continente da IA impulsado pola Comisión. Entre os seus obxectivos figura triplicar a capacidade dos centros de datos europeos durante os próximos cinco ou sete anos. A proposta contempla medidas para facilitar a construción de instalacións de gran escala cun elevado nivel de sustentabilidade e crear un marco común para avaliar a soberanía dos servizos de nube e IA, protexendo os datos sensibles e as aplicacións críticas.
A Comisión tamén quere reforzar o papel do software de código aberto como elemento clave da autonomía dixital europea. A nova estratexia apoiará o desenvolvemento de alternativas abertas en ámbitos como a nube, a IA, a ciberseguridade, as tecnoloxías de Internet ou os semicondutores. Ademais, prevé impulsar o ecosistema empresarial asociado ao código aberto, mellorar o mantemento das infraestruturas dixitais críticas e promover a súa adopción nas administracións públicas mediante directrices específicas para a contratación.
O paquete complétase cunha folla de ruta para a dixitalización do sistema enerxético europeo. O documento aposta pola utilización da intelixencia artificial e doutras tecnoloxías dixitais para mellorar a eficiencia das redes eléctricas, facilitar a integración de enerxías renovables e optimizar o funcionamento dos centros de datos. Tamén contempla acelerar a implantación de contadores intelixentes e facilitar o intercambio transfronteirizo de datos enerxéticos.
A vicepresidenta executiva para unha Transición Limpa, Xusta e Competitiva, Teresa Ribera, salientou que a dixitalización do sistema enerxético representa unha oportunidade para obter máis rendemento das infraestruturas existentes e reducir os custos para os consumidores. Pola súa banda, a vicepresidenta executiva para Soberanía Tecnolóxica, Seguridade e Democracia, Henna Virkkunen, afirmou que «a xeopolítica e a tecnoloxía son inseparables» e que Europa debe asumir un papel protagonista no desenvolvemento tecnolóxico global.
As propostas lexislativas serán agora negociadas polo Parlamento Europeo e polo Consello da Unión Europea antes da súa aprobación definitiva. Paralelamente, a Comisión prevé lanzar en xullo unha convocatoria para impulsar novas gigafactorías de IA e abrir consultas cos Estados membros e co Banco Europeo de Investimentos para artellar mecanismos de financiamento que permitan apoiar as ambicións europeas en materia de soberanía tecnolóxica.