O CIEMAT traballa nun proxecto mundial para o cartografado en detalle do ceo do hemisferio sur
mércores, 4 de setembro do 2013
Esta semana puidemos
saber dunha iniciativa, o proxecto Dark Energy Survey,
destinado
a realizar unha cartografía completa do hemisferio sur e botando
máis das máis innovadoras tecnoloxías de rexistro para achegar o
máximo detalle. En concreto, botarase man da cámara de enerxía
escura DECam, que segundo informan os responsables do proxecto é o
instrumento máis poderoso feito para un labor de cartografado como o
devandito. De feito, para facernos unha idea do que achega, é quen
de ver a luz de máis de 100.000 galaxias a ata 8 mil millóns de
anos luz de distancia. Tirando partido desta cámara dixital agárdase
atopar respostas ao aceleramento do universo, entre outras cuestións
sen resolver. Dark Energy Survey (en galego Cartografado para
a Enerxía Escura) está arestora en activo, rexistrando de xeito
sistemático unha oitava parte do firmamento (5.000 graos cadrados).
Ás súas costas, a
iniciativa deixa un ronsel de dez anos de traballo intensivo, entre
labores de planificación, construción e posta a punto, tarefas
desenvolvidas por científicos de 25 institucións de seis países,
incluída España. Calcúlase que o cartografado obterá imaxes en
cor de 300 millóns de galaxias e 100.000 cúmulos de galaxias e, á
súa vez, descubrirá aproximadamente 4.000 novas supernovas.

- A cámara que se vai empregar no proxecto é quen de ver a luz de máis de 100.000 galaxias a ata 8 mil millóns de anos luz de distancia
Como dixemos, a
ferramenta fundamental do proxecto é DECam, a cámara para a enerxía
escura (Dark Energy Camera), un aparello dixital de 570
megapíxeles construído en Fermilab
(Estados Unidos) e instalada no telescopio Víctor M. Blanco, un
telescopio cun espello de 4 metros de diámetro situado no
observatorio de Cerro Tololo (CTIO, Cerro Tololo Interamerican
Observatory), nos Andes chilenos que pertence á National Science
Foundation dos Estados Unidos. A cámara está equipada con 5
lentes de alta precisión, a maior das cales ten un diámetro de case
un metro, e que xuntas proporcionan imaxes nidias en todo o eido de
visión.
A construción desta
cámara é o resultado dunha colaboración internacional, na cal
tiveron un papel moi salientable o CIEMAT,
coa contribución da UAM, en Madrid, e o ICE (CSIC/IEEC) e o IFAE, en
Barcelona. Segundo informa o centro estatal de investigacións
enerxéticas, este consorcio español xogou un papel decisivo na
construción e posta en funcionamento de DECam, “deseñando,
construíndo e verificando a electrónica de alta velocidade que
realiza a lectura e control dos detectores CCD da cámara”.
Ademais desenvolveu e integrou o software que permite que o
telescopio apunte con precisión e produciu simulacións informáticas
da estrutura a gran escala do universo, que permiten desenvolver e
probar os métodos de análise científica e interpretar as
observacións.
