Os investigadores de Gradiant amosan as vantaxes da súa ferramenta para traballar con documentos cifrados en Google Drive

Os investigadores responsables de SafeGDocs xa teñen en preparación outras tecnoloxías de primeira orde relacionadas directamente coa nube

No camiño de achegar seguridade nos datos á par que simplicidade e facilidade de manexo, o centro galego Gradiant e máis a Fundación Barrié veñen de lanzar unha aplicación para traballar con documentos cifrados en Google Drive. A aplicación coñécese como SafeGDocs e é unha ferramenta de balde e cen por cen integrada na interface de Google Drive, ao que cómpre engadir a gran utilidade de permitir o cifrado de documentos “de forma sinxela”, informa Gradiant. Asemade posibilita que eses documentos se compartan a través dun mecanismo de xestión de chaves. Os autores deste software son os investigadores Lilian Adkinson, Daniel A. Rodríguez, Saúl Méndez, Alexander Tsybanev e Celia González, do Centro Tecnolóxico de Telecomunicacións de Galicia (Gradiant). En Código Cero tivemos a sorte de falar con eles, directamente, co fin de botar un pouco máis de luz sobre os seus achados e as súas repercusións para os usuarios das TIC e desa cousa que se vén chamando nube.
Unha nube que, máis que unha formación visible de auga en suspensión (a nube tradicional), constitúe no caso que nos ocupa unha tecnoloxía para permitirnos acceder a toda a nosa información dende calquera sitio, sen ataduras nin límites. E coa vantaxe de que nela collemos todas e todos. Con todo, a nube TIC ten aínda os seus puntos febles en materia de control dos nosos datos, que cómpre ir amañando. SafeGDocs achega unha boa base para este proceso de mellora.
-Poderíamos dicir que SafeGDocs é unha ferramenta por e para a nube? Por que motivo? Que vantaxes ten a nube, ao voso xuízo, para as empresas e os internautas en xeral?
-A nube presenta moitas vantaxes en xeral, xa sexa se a utilizas a nivel profesional como a nivel de usuario particular. A posibilidade de poder acceder á toda a túa información dende calquera lado sen estar atado a ningún dispositivo resulta moi cómodo, inda que esta flexibilidade ten un custo asociado. No intre no que se envía información á nube deixas de saber quen accede ós teus datos, onde están situados e que é o que se fai con eles exactamente. Precisamente, ese é un dos motivos polos que se orixinou SafeGDocs, para ofrecer ós usuarios garantías de privacidade e seguridade sobre os datos que gardan na nube, neste caso documentos de texto en Google Drive.
-Considerabades que a nube, como tal, estaba desprotexida en materia de seguridade dos datos? Non abondaba co que poñían á nosa disposición os provedores de servizos cloud?
-Os provedores de servizo ofrecen certas garantías que permiten que os datos se atopen seguros, pero sempre dentro duns certos límites. O cumprimento da lexislación de protección de datos pode verse dificultada pola dispersión xeográfica que presentan os datos na nube, amais de que as garantías de seguridade ao almacenar datos nunha contorna compartida con centos de usuarios nunca poden ser as mesmas que se estes se manteñen en local baixo o control do usuario. Ademais da falla de transparencia acerca de como, cando, onde e por quen son procesados e accedidos os datos, moitos provedores cloud teñen capacidade analítica para procesar esta información, o cal pode non resultar o mais desexable en moitos casos.
-Amais dos investigadores de Gradiant, está detrás deste proxecto a Fundación Barrié a través do seu Fondo de Investimento en Ciencia. Cal é a natureza da súa participación? Que viu a Fundación nesta iniciativa para apoiala de xeito tan firme? Un impulso a unha Sociedade do Coñecemento mellor?
-Dende a creación do Fondo de Investimento en Ciencia, a Fundación Barrié apostou polo financiamento de varios proxectos de investigación con gran potencial comercial, entre eles o de SafeGDocs. Este proxecto forma parte dun proxecto de maior envergadura denominado SCAPE (Securing the Cloud with Automated Privacy Enhacement), que engloba outros dous proxectos máis relacionados tamén coa temática da computación na nube e a seguridade. Ademais da axuda no financiamento do proxecto, o papel da Fundación é o dun socio estratéxico que permite axudar a por en valor e a comercializar as tecnoloxías desenvolvidas, facilitando o seu achegamento ó mercado e a súa difusión.
-Poderíamos dicir que o voso desenvolvemento, SafeGDocs, diríxese a xerar máis protección nos datos para, ao mesmo tempo, permitir máis fluxo de datos? Parécenos que en certa maneira é como se fortalecera a información para posibilitar que esta saia ao mundo...
-En certa maneira pódese dicir que é así. O servizo de Google Drive facilita compartir información, así como acceder ós datos dende calquera dispositivo e lugar. Porén, existen usuarios que por certos motivos non poden ou non queren depositar a súa información privada nun servizo destas características sen contar con garantías adicionais de seguridade. Calquera empresa que xestione documentos estratéxicos a través deste servizo pode ser un exemplo deste tipo de usuario, aínda que a mesma idea tamén é aplicable a usuarios particulares. SafeGDocs encaixa perfectamente neste marco, ofrecendo estas garantías de seguridade adicionais e protexendo o fluxo de información do servizo.
-Cómo funciona SafeGDocs nunha navegación? Como se usa e con que ferramentas se integra e de que maneira?
-O primeiro requisito para poder utilizar SafeGDocs é descargar o complemento da súa web (http://www.safegdocs.com/gl/home.html) e instalalo no navegador Firefox. O proceso é moi sinxelo, xa que é idéntico ao de calquera outro complemento que se poda instalar neste navegador. Unha vez instalado aparecerá unha icona nova dun fecho na barra de complementos de Firefox que serve principalmente para activar e desactivar SafeGDocs.
A primeira vez que se pulse nesta icona e se active SafeGDocs pedirase establecer un contrasinal mestre que unicamente coñecerá o usuario. Esta información é moi importante, xa que se usará por defecto para cifrar os documentos e para poder acceder a eles. Unha vez se introduza este contrasinal e arranque o complemento, estará todo listo para comezar a traballar de forma protexida cos documentos de Google Drive.
Durante o manexo normal de Google Drive, SafeGDocs impide que se envíe calquera información privada dos documentos sen protexer. Para gardar de forma segura o contido dun documento que se está a editar só será preciso premer a icona de SafeGDocs; nese intre, o complemento capturará todo o contido do documento e cifrarao antes de que saia do navegador, protexendo así todos os datos sensibles que cheguen ós servidores do servizo.
-Este sistema do que estamos a falar forma parte dun traballo máis amplo. Sairán á luz novos sistemas e recursos ao abeiro deste proxecto?
-Si. SafeGDocs é o primeiro resultado do proxecto SCAPE, o cal intenta garantir a seguridade dos datos na nube dende diferentes perspectivas. Criptonube, o segundo proxecto con resultados a medio prazo, pretende introducir compoñentes hardware seguros no lado da infraestrutura cloud para realizar operacións seguras sen que os datos sensibles dos usuarios queden expostos en ningún momento. Con ese fin, utilízanse criptoprocesadores con certificación de seguridade, permitindo así operar con datos cifrados. CloudSEEP, o terceiro proxecto e o que presenta un prazo máis longo, propón unha solución de protección integral de datos sensibles na nube mediante mecanismos software apoiados en técnicas de procesado cifrado (SPED, Signal Processing in the Encrypted Domain). A diferenza de Criptonube, non precisa de elementos hardware seguros nin require almacenar claves de usuario na nube para operar sobre datos cifrados.